توضیحات
کم خونی یکی از شایع ترین مشکلات به ویژه بعد از سن بلوغ است که با علائمی مانند خستگی، ضعف بدنی و رنگ پریدگی (زردی چهره) همراه خواهدبود. داروی کم خونی، با تأمین خون مورد نیاز و افزایش تولید آهن در بدن، میتواند علائم کم خونی را از بین ببرد. اگر صبحها که از خواب بیدار میشوید، خسته هستید و انرژی کافی برای انجام کارهای روزمرهی خودتان ندارید، حتما به دنبال یک داروی گیاهی کم خونی باشید. دو داروی مرکب ۶ (قرص خون یا مقل ازرق) و کراث (خونساز)، جزو داروهای گیاهی مؤثر و معروف برای کنترل کم خونی هستند که با ترکیبات گیاهی خونساز و تقویتی، میتوانند مشکلات و نشانههای این بیماری را به حداقل برسانند.
بهترین داروی کم خونی برای خانمها
داروی کم خونی برای خانمها باید علاوه بر کنترل علائم، نقش مهمی در افزایش خونرسانی به اندامهای مختلف داشته باشد. از آنجایی که رایج ترین کم خونی، کم خونی ناشی از فقر آهن است؛ مصرف دارویی که بتواند این نوع کم خونی را از بین ببرد و باعث تولید بیشتر آهن شود، بسیار حائز اهمیت است. در ادامه به دو نمونه از قویترین داروی کم خونی اشاره میکنیم:
داروی اول : قرص خون ( مرکب ۶ )
مرکب 6 یا قرص خون، یک فرآورده ترکیبی در طب اسلامی است که برای کمک به مشکلات مرتبط با خون و خون سازی استفاده میشود. این دارو میتواند باعث کنترل کم خونی، ضعف ناشی از آن و برخی از مشکلات مرتبط با گردش خون نیز شود. آن چیزی که این داروی کم خونی را موثر کرده، ترکیبات گیاهی به کار رفته در آن هستند. هلیله سیاه، بلیله، آمله، آب تره، روغن کنجد، بنفشه و …، از جمله ترکیبات اصلی به کار رفته در قرص خون هستند. برای تهیه این داروی گیاهی کم خونی، ابتدا مقل ازرق در آب تره قرار میگیرد. پس از آماده شدن با هلیله، بلیله و آمله آسیاب شده ترکیب میشود تا در نهایت از خمیر حاصل شده، قرصهای کوچکی تهیه گردد.
قرص خون برای چه مواردی استفاده میشود؟
قرص خون به علت داشتن ترکیبات مغذی و گیاهی، میتواند در موارد زیر استفاده شود:
- کمک به کم خونی
- کمک به تقویت خون
- استفاده سنتی برای ضعف و سرگیجه مرتبط با کم خونی
- استفاده در کنار فرآوردههای خون ساز
- استفاده سنتی برای برخی خونریزیهای زنان
- کمک به برخی مشکلات مرتبط با گردش خون
البته داروی مرکب 6 برای کنترل مشکلات دیگری همچون تالاسمی، هموفیلی، کمبود پلاکت و بیماریهای قلبی نیز مفید است؛ اما تمرکز اصلی این محصول، تقویت بدن بانوان و کنترل علائم کم خونی است.
قرص خون در منابع روایی
منشاء استفاده از مرکب ۶ در منابع طب اسلامی به روایاتی منسوب به اهل بیت (ع) بازمی گردد. امام رضا (ع) در مورد ترکیبات این داروی کم خونی منافع زیادی را در نظر گرفتهاند و برای درمان برخی از مشکلات جسمی، مصرف آن را توصیه میکنند. در این روایت فواید هلیله سیاه، بلیله، آمله، مقل ازرق و آب تره ذکر شده و حتی شیوه آماده سازی آن نیز توضیح داده شده است. به همین خاطر، میتوان این داروی کم خونی برای نوجوانان، جوانان و بزرگسالان توصیه کرد.
نحوه مصرف قرص خون
بهترین روش جهت تعیین مصرف بهترین داروی کم خونی این است که از طبیب کمک بگیرید و متناسب با علائم و شدت کم خونی خود، بهترین روش مصرف را داشته باشید. بهترین زمان مصرف این دارو، قبل از خواب است. در تابستان میتوانید 2 عدد از قرص خون را مصرف کنید و در زمستان نیز با مصرف 3 عدد از قرص خون ساز مرکب 6، از کم خونی پیشگیری نمایید.
پرهیزات غذایی هنگام مصرف مرکب 6
در کنار مصرف این داروی کم خونی ایرانی، بهتر است که پرهیزات غذایی زیر را مد نظر داشته باشید تا اثربخشی دارو کاهش پیدا نکند:
- ماهی: مصرف ماهیهای حاوی آهن بالا، باعث ایجاد تداخل در داروی کم خونی میشود. میتوانید با طبیب برای مصرف همزمان ماهی و این دارو مشورت کنید.
- سبزیجات دارای آهن: سبزیجات دارای آهن بالا مانند اسفناج بهتر است که هنگام مصرف داروی کم خونی در بزرگسالان محدود شود.
- خرما: خرما نیز حاوی آهن بالایی است و ممکن است با قوی ترین داروی کم خونی تداخل ایجاد کند. بهتر است که فاصله زمانی میان خرما و دارو را در نظر بگیرید.
- سرکه: سرکه باعث کاهش اثربخشی داروی کم خونی میشود و بهتر است که در دوره درمان، مصرف نشود.
داروی دوم : کراث یا خون ساز
اگر به دنبال بهترین داروی کم خونی برای زنان و مردان هستید که در طب سنتی و اسلامی نیز تایید شده باشد، میتوانید داروی کراث یا خون ساز را مصرف کنید. این دارو حاوی ترکیبات گیاهی مانند سیاه دانه، تره کوهی، عسل و مرزه است. وجود تره اصلی ترین ترکیب تشکیل دهنده این دارو بوده که کراث نیز نام دارد.
کراث خون ساز برای چه مواردی استفاده میشود؟
مهمترین موارد و کاربردهای مصرف این داروی کم خونی عبارتند از:
- کمک به خون سازی
- کمک به کم خونه
- تقویت عمومی بدن در افراد کم خون
- استفاده همراه با مرکب ۶
- قابل استفاده برای مشکلات پلاکت
روایت مربوط به کراث از چه کسی نقل شده است؟
امام کاظم (ع) با داشتن یک روایت مرتبط با درمان کم خونی در کتاب المحاسن، نوشته احمد بن محمد بن خالد برقی، جلد دوم، صفحه ۵۱۱، ایده تهیه این داروی گیاهی کم خونی را مطرح کردهاند. در آن شخصی از بیماری و زردی چهره خود سخن میگوید. طبق روایت، امام کاظم (ع) مصرف کراث را به او توصیه میکنند و فرد نیز از بهبود خود خبر میدهد. برخی مفسران طب اسلامی، زردی چهره در این روایت را به کم خونی مرتبط میدانند و به همین دلیل از آن برای معرفی تره به عنوان ماده خون ساز استفاده میکنند.
نحوه مصرف داروی کراث
در صورتی که داروی کراث به صورت پودر است، میتوانید شبها قبل از خواب یک قاشق کوچک از آن را مصرف کنید. ولی اگر این دارو به شکل قرص تهیه شده، کافیست هر شب به اندازه یک عدد را میل نمایید. در منابع طب اسلامی، استفاده همزمان کراث و مرکب ۶ برای افرادی که با کم خونی مواجه هستند پیشنهاد شده است. مرکب ۶ به بهبود وضعیت خون کمک کند و کراث نیز نقش خون ساز دارد. از همین جهت، اگر
کم خونی چیست؟
کم خونی (Anemia) یکی از شایع ترین اختلالات خونی است که در اثر کاهش تعداد گلبولهای قرمز، کاهش هموگلوبین یا اختلال در عملکرد آنها ایجاد میشود. وظیفه اصلی گلبولهای قرمز، انتقال اکسیژن از ریهها به بافتهای بدن است؛ بنابراین هرگونه کاهش در تعداد یا کیفیت این سلولها میتواند باعث کاهش اکسیژن رسانی و بروز علائمی مانند خستگی، ضعف و بی حالی شود.
در پزشکی، کم خونی انواع مختلفی دارد؛ از جمله کم خونی ناشی از فقر آهن، کمبود ویتامین B12، کمبود اسید فولیک، تالاسمی، بیماریهای مزمن، خون ریزیهای طولانی مدت و برخی بیماریهای مغز استخوان؛ اما در منابع طب اسلامی، نگاه به کم خونی تنها محدود به کمبود آهن نیست. در این مکتب درمانی، کیفیت خون، سلامت مغز استخوان، عملکرد دستگاه گوارش، تغذیه سالم و حتی سبک زندگی در ایجاد یا درمان کم خونی نقش مهمی دارند.
چرا کم خونی به وجود میآید؟
در طب اسلامی، کم خونی تنها به کمبود آهن محدود نمیشود. زمانی که بدن نتواند خون تازه، سالم و باکیفیت تولید کند، به تدریج نشانههایی مانند ضعف، رنگ پریدگی، بی حالی، تپش قلب و کاهش توان جسمی ظاهر میشوند. به همین دلیل، درمان کم خونی فقط به تامین آهن محدود نمیشود، بلکه خود فرآیند خونسازی در بدن باید تقویت شود.
- مشکلات مغز استخوان: در منابع طب اسلامی مغز استخوان مهمترین مرکز تولید خون معرفی شده است. هر عاملی که عملکرد این بخش را ضعیف کند، میتواند زمینه کم خونی را فراهم کند.
- تغذیه ناسالم: استفاده از غذاهای صنعتی و دور شدن از خوراکیهای طبیعی نیز از عواملی هستند که کیفیت خون را کاهش میدهند.
- اختلال در عملکرد معده و روده: اختلال در عملکرد معده و روده باعث بروز مشکل در جذب مواد مغذی میشود.
- مصرف بیش از اندازه چای: چای یکی از ترکیبات ضد آهن است و مصرف زیاد آن باعث کم خونی میشود.
به همین دلیل، درمان کم خونی در طب اسلامی بر پایه تقویت خون سازی طبیعی بدن استوار است؛ روشی که هم شامل تغذیه مناسب میشود و هم استفاده از داروهای ترکیبی مانند قرص خون (مرکب 6) و کراث (خون ساز) که پیش تر معرفی شدند.
مهمترین علائم کم خونی در طب اسلامی
کم خونی به عنوان یکی از زمینههای ایجاد بیماریهای مختلف است و نشانههایی از جمله موارد زیر دارد. در صورت داشتن هر یک از این علائم با مشورت طبیب از داروی کم خونی استفاده کنید:
- خستگی و ضعف زودرس
- رنگ پریدگی پوست و صورت
- زرد شدن چهره
- تپش قلب
- کاهش اشتها
- بی حوصلگی
- سردرد بعد از فعالیت
- شکنندگی یا تغییر شکل ناخن ها
- کاهش توان جسمی
برای درمان کم خونی در طب اسلامی از کجا باید شروع کرد؟
در منابع طب اسلامی، کم خونی تنها به کمبود آهن محدود نمیشود؛ بلکه کاهش کیفیت خون، ضعف در خون سازی، کمبود پلاکت یا اختلال در تولید گلبولهای قرمز نیز میتوانند باعث کم خونی شوند. به همین دلیل درمان تنها با مصرف یک ماده غذایی یا یک دارو کامل نمیشود و مجموعهای از تغذیه، داروهای ترکیبی و اصلاح سبک زندگی در کنار هم توصیه شدهاند. از همین جهت برای درمان کم خونی در طب اسلامی باید از ترکیب تغذیه و غذاهای خونساز به همراه داروی کم خونی استفاده شود:
گوشت کبابی گوسفند
گوشت گوسفند که روی زغال کباب یا بریان شده باشد، یکی از بهترین ترکیبات غذایی برای افراد دارای کم خونی است. به خصوص اگر کباب همراه با سماق مصرف شود، میتواند تاثیر بسیار زیادی روی سلامت عمومی بدن داشته باشد. در این منابع، گوشت گوسفند تنها یک وعده غذایی معمولی نیست، بلکه غذایی مقوی برای کمک به تولید خون سالم و بازگشت توان جسمی شناخته میشود؛ به همین دلیل معمولاً در ابتدای برنامه درمان کم خونی قرار میگیرد.
مصرف باقلا
شاید عجیب به نظر برسد، اما یک داروی کم خونی طبیعی باقلا است. در روایتی که امام صادق (ع) نقل شده، آمده است: «خوردن باقلا مغز استخوان را تقویت میکند و خون تازه تولید میکند.» از آنجایی که مغز استخوان اولین عامل تولید کننده خون سالم برای بدن است، میتوانید با خوردن باقلا آن را تقویت کرده و در عین حال، شاهد عملکرد بهتر استخوانهای خود برای خونسازی باشید. بهتر است که از باقلای طبیعی و محلی استفاده شود و حتی الامکان با پوست مصرف شود تا اثربخشی خود را بگذارد. اگر در هفته 2 مرتبه از باقلا استفاده کنید، اثربخشی آن را خواهید دید.
شکر نیشکر
یکی دیگر از خوراکیهایی که در طب اسلامی برای خون سازی معرفی شده، شکر طبیعی نیشکر است. البته منظور شکر صنعتی نیست و صرفا باید از شکر نیشکر طبیعی استفاده شود. در روایتی از امام صادق (ع) نقل شده که پس از انجام حجامت، مصرف شکر را توصیه کردند و فرمودند این ماده به بازگشت خون سالم و افزایش نیرو کمک میکند. بر همین اساس، در طب اسلامی شکر طبیعی نیشکر به عنوان مادهای خون ساز شناخته میشود و با شکرهای سفید تصفیه شده تفاوت دارد.
تره گیاهی
تره گیاهی یکی از بهترین ترکیبات گیاهی است که حتی در داروی کم خونی نیز به کار رفته است. در روایتی از امام موسی کاظم (ع) آمده است که هنگامی که فردی با چهره زرد خدمت ایشان رسید، حضرت مصرف تره را توصیه کردند و پس از مصرف، بیماری او برطرف شد. همچنین در روایت دیگری که از امام موسی کاظم (ع) نقل شده، برای فردی که دچار خون ریزی ناشی از بیماری طحال بود، مصرف تره به مدت سه روز تجویز شد و خون ریزی او قطع گردید.
از همین جهت، میتوانید به عنوان یکی از بهترین سبزیجات تره را در نظر بگیرید که باعث خونسازی همراه با افزایش پلاکت میشود. برای بهره گیری از خواص تره گیاهی جهت درمان کم خونی، میتوانید از داروهای گیاهی مرکب 6 و کراث استفاده کنید یا اینکه روزانه 150 تا 250 گرم تره تازه یا پودر تره خشک را مصرف نمایید.
سه شیره برای درمان کم خونی در زنان و کودکان
یک انتخاب عالی برای درمان کم خونی که به شدت در طب سنتی و اسلامی بر مصرف آن تاکید میشود، سه شیره است. سه شیره از ترکیب شیره انگور، شیره خرما و شیره توت تهیه شده که هر کدام از آنها، منبع غنی از آهن هستند و باعث خونسازی بیشتر میشوند. این معجون فوق العاده میتواند برای درمان بی حالی، بی حسی بدن و تیروئید مفید باشد و حتی افراد دارای اضافه وزن نیز میتوانند با خیالی راحت از آن استفاده کنند؛ چرا که این ترکیب چاق کننده نیست. سه شیره یک داروی کم خونی کودکان نیز هست و نحوه مصرف آن برای اثربخشی بهتر، به صورت زیر میباشد:
- بزرگسالان: هر 8 ساعت یک بار یک قاشق غذاخوری از سه شیره را مصرف کنند.
- کودکان: هر 8 ساعت یک بار یک قاشق مرباخوری از سه شیره را مصرف کنند.
نسخه درمان کم خونی بر اساس توصیه استاد صاحب الامری
بر اساس توصیه استاد صاحب الامری، میتوان در کنار داروی کم خونی و یا پس از اتمام دوره مصرف آن، رژیم غذایی مناسبی را به صورت روزانه و هفتگی رعایت کرد. در صورت رعایت این نسخه به مدت 14 روز، کم کم علائم کم خونی کنترل میشوند. برای رعایت این نسخه میتوانید مطابق با توضیحات زیر پیش بروید:
نکته مهم: این نسخه توصیه شده برای همه افراد قابل اجرا نیست. به طبیب مراجعه کنید تا بر اساس وضعیت جسمی و مزاج شما، بهترین نسخه درمان کم خونی توصیه شود.
صبح ناشتا
روز خود را با یک قاشق عسل چندگیاه همراه با ۹ دانه سیاهدانه آغاز کنید. سپس یک استکان آب زرشک کوهی بنوشید تا این دو ترکیب به بخشی ثابت از برنامه روزانه شما تبدیل شوند. البته به شرطی که مجاز به مصرف آب زرشک باشید و باعث افت فشار خون شما نشود.
همراه وعده صبحانه
در طول روز ۱۴ عدد خرما را به صورت تدریجی مصرف کنید. همچنین بهتر است مقداری تره (کراث) نیز در وعده صبحانه یا ناهار به عنوان سبزی تازه استفاده شود.
میان وعده یا ناهار
روزانه یک عدد انار تازه یا یک لیوان آب انار طبیعی میل کنید. در پخت غذا نیز تا حد امکان از روغن زرد گاوی استفاده شود.
عصر یا شام
مقداری تره تازه را همراه غذا مصرف کنید تا مصرف روزانه آن حفظ شود.
برنامه هفتگی
علاوه بر برنامه روزانه، برخی خوراکیها نیز در طول هفته باید به صورت منظم مصرف شوند:
- باقلای سبز: هفتهای دو مرتبه
- گوشت گوسفند کباب شده روی زغال همراه سماق: هفتهای یک مرتبه
- سبزی خرفه: هر دو روز یک وعده
- گزنه تازه یا دمنوش گزنه: هر دو روز یک وعده
- برگ کاسنی: هر سه روز دو مرتبه (به صورت تازه یا دمنوش)
خوراکیهای کمکی برای تقویت خون
در کنار درمان اصلی با داروی کم خونی، یک سری خوراکیهایی نیز وجود دارند که برای تقویت خون توصیه شدهاند. میتوانید این خوراکیها را به رژیم غذایی در صبحانه، میان وعده و ناهار و شام اضافه کنید:
در حین مصرف داروی کم خونی از چه چیزهایی پرهیز کنیم؟
در کنار مصرف غذاهای خون ساز، رعایت برخی پرهیزها نیز اهمیت زیادی دارد. هنگام مصرف قرصهای خون ساز گیاهی، مطمئن شوید که از قرصهای حاوی آهن یا ترکیبات غذایی که آهن به شدت بالایی دارند، به اندازه استفاده میکنید تا مقدار آهن خون شما بیش از اندازه بالا نرود. همچنین، برای اثربخشی بهترین داروی کم خونی فقر آهن، حتما از اقدامات زیر پرهیز کنید:
- مصرف زیاد چای که مانع جذب آهن غذا میشود.
- خوابیدن در فاصله بین طلوع فجر تا طلوع خورشید (بین الطلوعین) بسیار مضر است.
- از خوردن غذاهای فست فود و شیرینیهای حاوی قند و شکر بالا خودداری کنید.
نشانههای موفقیت آمیز بودن درمان کم خونی
داروی کم خونی زمانی موثر است که به صورت ایمن و مطابق با اصول توضیح داده شده مصرف شود. اگر این داروها در کنار رژیم غذایی مناسب و حاوی آهن بالا مصرف گردند، کم کم نشانههای بهبودی کم خونی حاصل میشود که مهمترین آنها عبارتند از:
- قرمز شدن پشت پلک
- افزایش انرژی
- کاهش رنگ پریدگی
- کاهش ضعف
جمع بندی؛ کدام داروی کم خونی را انتخاب کنیم؟
اگر به دنبال یک داروی کم خونی هستید، ابتدا باید مشخص شود که کم خونی واقعا وجود داشته باشد و علت آن نیز چیست فقر آهن شایع است، اما همه کم خونیها ناشی از کاهش آهن نیستند و مصرف خودسرانه آهن یا هر فرآورده خون ساز همیشه انتخاب درستی نیست. در میان فرآوردههای طب اسلامی، مرکب ۶ یا قرص خون و کراث خون ساز در لیست بهترین داروی کم خونی در نظر گرفته میشوند. این مکملهای گیاهی تنها برای خون سازی تولید نشدهاند، بلکه میتوانند به بدن برای تولید بیشتر آهن و رفع ضعف ناشی از کم خونی نیز کمک کنند. در صورت نیاز میتوانید برای انتخاب داروی جبران کم خونی، با طبیب مشورت کنید.
سوالات متداول
- آیا قرص خون (مرکب 6) برای همه انواع کم خونی توصیه شده است؟
قرص خون یا مرکب 6 به عنوان یکی از مهمترین داروهای ترکیبی برای درمان انواع کم خونی است این دارو برای کم خونی ناشی از کاهش هموگلوبین، کاهش گلبولهای قرمز و برخی اختلالات خونی مانند تالاسمی، کمبود پلاکت و حتی برخی بیماریهای خونی توصیه میشود.
- چرا در طب اسلامی مصرف کراث همراه با قرص خون توصیه میشود؟
داروی کراث وظیفه کمک به تولید خون تازه و باکیفیت را بر عهده دارد، در حالی که قرص خون به عنوان داروی اصلی درمان بیماریهای خونی در نظر گرفته میشود. به همین علت بهتر است که هر دارو همزمان مصرف شوند.
- چرا در روایات بر مصرف باقلا برای درمان کم خونی تاکید شده است؟
در روایتی از امام صادق (ع) نقل شده است که خوردن باقلا باعث تقویت مغز استخوان و تولید خون تازه میشود. از آنجا که مغز استخوان محل اصلی تولید سلولهای خونی است، در منابع طب اسلامی باقلا به عنوان یکی از درمانهای ریشهای کم خونی معرفی شده است.
- تره چه نقشی در درمان کم خونی دارد؟
در روایتی از امام کاظم (ع)، مصرف تره برای فردی که دچار زردی چهره شده بود توصیه شده و پس از مصرف، بهبودی حاصل شده است. همچنین در برخی منابع، تره برای افزایش پلاکت، تولید خون و کمک به کنترل برخی خونریزیها نیز توصیه شده است.
- آیا اصلاح تغذیه در کنار مصرف دارو جبران کم خونی ضروری است؟
بله. درمان کم خونی فقط به مصرف دارو محدود نمیشود. استفاده از غذاهای خون ساز، اصلاح سبک تغذیه و پرهیز از خوراکیهای مضر، همگی میتوانند نقش مهمی در بهبود روند درمان داشته باشند.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.